Nieuw vertelrooster

Tijdens de laatste jaarvergadering van de bond van Hervormde zondagsscholen zijn de uitgangspunten en achtergronden van het nieuwe vertelrooster gepresenteerd, waarmee na de zomervakantie van 2008 gewerkt gaat worden. In dit bericht zullen we uitgebreider uitleg geven over dit project.

Wat zijn de achtergronden om te komen tot dit nieuwe vertelrooster?

Tijdens streek- en jaarvergaderingen kwam regelmatig de opmerking naar ons toe ‘Kan het verhaal voor de bovenbouw niet iets uitgebreider en kunnen we ook aan deze groep niet wat meer minder bekende verhalen uit de Bijbel vertellen?’. Uit de onderbouw kwam daarop weer de vraag ‘Kunnen de verhalen voor de jongste kinderen niet eenvoudiger?’ Tevens kregen we vragen uit de achterban m.b.t. kindercatechese in de leeftijdsgroep van 10-12 jaar. Uit alle leeftijdsgroepen kwam de vraag om meer handreikingen voor de verwerking van het verhaal. Waarbij het dan met name gaat over: hoe maak ik het verhaal nu verder bespreekbaar in de groep? Welke tips kan de bond ons daarvoor geven?

We hebben hierover nagedacht en zijn tot de conclusie gekomen dat werken met één verhaalrooster voor alle doelgroepen (onderbouw, middenbouw en bovenbouw) ons belemmert om de vragen uit de achterban op te lossen. Reden waarom bij de samenstelling van het nieuwe vertelrooster dit uitgangspunt is los gelaten.
Voor de onderbouw werken we met een vertelrooster wat na 2 jaar weer opnieuw begint, in de middenbouw is deze periode 4 jaar en voor de bovenbouw is dit weer 2 jaar. Totaal dus 8 jaar. Door de vakantiespreiding en de wisselende data van de christelijke feestdagen (Pasen, Hemelvaartsdag en Pinksteren) komt er ieder schooljaar een nieuw vertelrooster op datum met bij het jaar passend vertellingen.

Voorbeeld van een willekeurige zondag uit het verhaalrooster. (4)
Op dezelfde zondag wordt in de onderbouw verteld over de schepping n.a.v. Genesis 1. In de middenbouw wordt eveneens verteld over de schepping, hoewel dit niet het gehele jaar gelijk loopt. En in de bovenbouw uit Genesis 3 over de zondeval.

Een ander voorbeeld van een zondag uit het rooster (32)
Onderbouw: Handelingen 8, Filippus en de kamerling
Middenbouw: Mattheüs 20, De gelijkenis van de arbeiders
Bovenbouw: Jesaja 38, Hizkia genezen.

Samenvatting:



Wat betekent dit voor het blad Onze Hervormde Zondagsschool ?
Wij blijven het blad Onze Hervormde Zondagsschool uitgeven in de nieuwe lay-out zoals deze m.i.v. januari 2007 is gestart. Per zondag zal er 3 keer een uitleg en 3 keer een vertelschets worden aangereikt. In perioden rondom Christelijke feestdagen zal dit aantal lager liggen en zullen we werken met één uitleg en twee of drie vertelschetsen. Zowel de uitleg als de schets zullen net zo uitgebreid worden uitgewerkt als u nu van ons bent gewend. We hebben overwogen de uitwerking van het verhaal wat puntiger te maken. Maar hebben daar na overleg met de afgevaardigden van de streken van afgezien. Wel blijven we ervoor pleiten dat er op de zondagsscholen echt verteld wordt en dat de vertelschetsen niet worden voorgelezen. We blijven dan ook doorgaan met het geven van de specifieke vertelcursussen in het land.

Het blad Onze Hervormde Zondagsschool blijft daarnaast het blad voor toerusting van de leidinggevenden en communicatie van het organisatienieuws uit de bestuur, de streek en vanuit het bondsbureau. Ook het jaarlijkse project voor de GZB of de stichting Hulp Oost Europa krijgt hierin alle aandacht.



Voorbeeld van de opbouw van het verhaal in Onze Hervormde Zondagsschool
Onderwerp (bijv. Een genezing in Kapernaüm)
Beginsituatie:
Bijbelgedeelte:
Kerntekst:
Doelstellingen:
Dit is nieuw en best moeilijk, maar probeer onder dit kopje eens te verwoorden wat u met deze vertelling de kinderen wilt leren, wilt laten overdenken en ‘doen’ (Waartoe worden ze opgeroepen in deze vertelling?)

Indeling: (van de vertelling)
Opmerkingen:
Zingen:
Geloofsleer:
(Een verwijzing naar iets uit de geloofsleer (HC, DL, NGB) wat bij de vertelling past. De predikanten reiken vaak iets in de uitleg aan; ook het boek van drs. P. Cammeraat, Leer en Leven, kan hierbij gebruikt worden)
Materialen:
(Bijv. kaart Israël of plaatmateriaal van de tabernakel)
Naslagwerk:
(Tips om bij de voorbereiding van de vertellingen te gebruiken, evt. wat u zelf gebruikt hebt)

Introductie
Brugzin of beginzin:
Vertelschets:
Afsluiting:
Verwerking:
Samenvatting:



Wat betekent dit voor de roosters en verwerkingsboekjes?
De roosters worden door heel veel zondagsscholen gebruikt zowel binnen als buiten de bond. Daarnaast gebruiken veel zondagsscholen onze verwerkingsboekjes. De roosters blijven we in de huidige vorm (A6) ongewijzigd uitgeven voor zowel de onder-, midden- en bovenbouw.

De verwerkingsboekjes in de huidige vorm gaan we wel veranderen. We denken namelijk dat het meer integreren van de verschillende materialen beter zal werken bij de overdracht van het verhaal en de kinderen ook meer zal stimuleren bij het thuis doorlezen van het materiaal. Concreet betekent dit dat het verwerkingsboekje vanaf augustus 2008 een samenvoeging zal zijn van het huidige rooster en het verwerkingsboekje. Waarbij voor de verwerking er meer aandacht zal worden besteed aan korte doordenk teksten. Voorbeeld van de lay-out in kleur van de nieuwe verwerkingsboekjes in het formaat A5 (Half A4)



Samenvatting:




Figuur 1 Voorbeeld van het onderbouw rooster/verwerkingsboekje


Figuur 2 Voorbeeld van het middenbouw rooster/verwerkingsboekje


Figuur 3 Voorbeeld van een middenbouw rooster/verwerkingsboekje


Figuur 4 Voorbeeld van een bovenbouw rooster/verwerkingsboekje


Wat betekent dit voor de albums?
Twee jaar geleden zijn wij opnieuw gestart met het vervaardigen van plaatjes albums passend bij het verhaalrooster. Deze worden door veel zondagsscholen aan de kinderen uitgereikt. Ook zijn er sinds dit jaar A3 platen beschikbaar van de platen die in deze albums staan. Deze kunnen worden getoond tijdens het verhaal. Maar kunnen ook worden gebruikt als spel. Bijvoorbeeld, welk verhaal hoort bij deze plaat?
Ook de albums zullen wij passend bij het verhaalrooster blijven uitgeven voor de onder en middenbouw. (Dus niet voor de bovenbouw) Qua vorm en inhoud verandert er hier dus niets.





Samenvatting
Albums blijven ongewijzigd beschikbaar voor onder- en bovenbouw
A3 platen in kleur om te tonen tijdens vertelling blijven ook beschikbaar

Samenwerking
Binnen dit project werkt de bond van Hervormde zondagsscholen nauw samen met het LCJ (de voormalige Chr. Geref. Zondagsscholenbond is gefuseerd met deze jeugdbond binnen dit kerkverband) en de Zondagsscholenbond van de Gereformeerde gemeente. Al jaren bezoeken wij elkaars jaarvergaderingen en bespreken jaarlijks ook het werk van de verschillende bonden en bezien waar we elkaar tot een hand en een voet kunnen zijn.
De verschillende uitgaven specifiek per bond die uit dit project voort komen vinden plaats onder de verantwoordelijkheid en eindredactie van de eigen bond.


Overige vragen
In de contacten die we hebben met de verschillende zondagsscholen in het land, merken we dat er verschillende werkwijzen zijn rondom bijvoorbeeld het gebruik van de verschillende materialen van onze bond. In deze paragraaf geven we daarom antwoorden op verschillende vragen die we tegen komen. We geven de antwoorden ook door om van elkaar te leren en om eventueel verbeteringen plaatselijk te kunnen doorvoeren.

Nemen de kinderen het rooster/verwerkingsboekje mee naar huis?

Ja, dat is wel de gedachte achter de uitgave van deze nieuwe vorm. De kinderen kunnen dan hun psalm en Bijbeltekst thuis leren, maar ook de verwerking maken en de toelichtende tekst (Heel summier in de onderbouw en uitgebreider in de bovenbouw).
Het gevaar dat een heel ijverig kind alle puzzels thuis al gaat maken is gering aanwezig. En kan door de leidinggevende eenvoudig worden gecorrigeerd. ‘Leuk, dat je al zo actief bent geweest, maar zullen we afspreken dat we vanaf nu alleen de opdrachten maken die aan de orde zijn.’

Binnen het gezin -met meerdere kinderen op de zondagsschool- kan er nu niet meer gezamenlijk over het verhaal worden doorgesproken. Klopt dat?

Dat is juist. Wellicht kan er om de week wat meer aandacht worden gegeven aan de onderbouw en de andere week weer aan de midden- of bovenbouw.

Eenzelfde oplossing is mogelijk voor leidinggevenden die bij elkaar komen in vergadering. Bespreek gezamenlijk één verhaal en geef feedback aan elkaar hoe het verhaal het beste verteld kan worden en hoe de verwerking het beste kan worden opgepakt. Men leert dan het meest van elkaars ervaringen.

Na twee jaar gaat de leidinggevende van de onderbouw en bovenbouw weer aan dezelfde verhaalserie beginnen. Klopt dat? Hoe kunnen we ons het beste organiseren als zondagsschool voor dit nieuwe verhaalrooster?

Ja, dat is juist. Het verhaal rooster is nu gemaakt voor een periode van 8 jaar, namelijk 2 jaar onderbouw, 4 jaar middenbouw en 2 jaar bovenbouw. Afhankelijk van de omvang van uw zondagsschool adviseren we u ook zo te organiseren. Waarbij de middenbouw eventueel gesplist kan worden in twee groepen.

Kleinere zondagsscholen waar alle kinderen bij elkaar zitten adviseren we het middenbouw rooster te volgen. Na vier jaar begint u dan weer aan het begin van het vertelrooster. Dat was in het huidige rooster voor het Nieuwe Testament ook zo.